قانون اساسی - فصل هشتم: نهاد پادشاهی و وظایف آن
|
|
اصل یکصد و هفتم: جایگاه پادشاه
[ویرایش | ویرایش مبدأ]پادشاه، نماد وحدت ملی، تداوم تاریخی کشور، و ضامن پایداری قانون اساسی است. نهاد پادشاهی جزئی جدایی‌ناپذیر از ساختار سیاسی کشور بوده و در چارچوب قانون اساسی عمل می‌کند.
اصل یکصد و هشتم: بی‌طرفی سیاسی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]پادشاه و اعضای خاندان سلطنتی از فعالیت حزبی، تبلیغاتی یا سیاسی منع هستند.
پادشاه نمی‌تواند در انتخابات نامزد شود یا رأی دهد.
اصل یکصد و نهم: وظایف و اختیارات پادشاه
[ویرایش | ویرایش مبدأ]وظایف و اختیارات پادشاه نظارتی و محدوده‌ی اصلی آن حفاظت از پایه‌ی کشور و قانون اساسی است. این وظایف شامل است بر:
- تایید نهایی قوانین مصوب مجلس ملی در راستای حفظ قانون اساسی: تبصره: حق وتو در مورد مغایرت مصوبه با قانون اساسی: چنانچه پادشاه مصوبه‌ای از مجلس ملی را مخالف قانون اساسی تشخیص دهد، می‌تواند آن را با ذکر دلایل به مجلس بازگرداند. مجلس می‌تواند پس از بررسی (و تصحیح) مجدد قانون وتو شده، با اکثریت ۹۰٪ نمایندگان آن را مجددن تصویب کند.
- تایید رییس دولت منتخب مجلس ملی و گماشتن رسمی او.
- تایید سفیران منتخب دولت و پذیرش تشریفاتی سفیران خارجی.
- اعطای نشان‌های ملی، مدال‌ها و افتخارات کشوری طبق قانون.
- حضور در مراسم ملی و فرهنگی در مقام نماد وحدت مردم.
- ایفای نقش میانجی یا داور اخلاقی در شرایط بحرانی به درخواست مشترک رییس دولت و رییس مجلس.
- ایفای نخش ماثر در روند بازنگری قانون اساسی بر اساس اصل چهاردهم قانون اساسی.
مسوولیت حقوقی نهاد پادشاهی با دادگاه داخلی این نهاد است و باید برطبق قانون اساسی باشد.
اصل یکصد و دهم: جانشینی تاج و تخت
[ویرایش | ویرایش مبدأ]تاج و تخت پادشاهی در خاندان سلطنت بر اساس قانون جانشینی منتقل می‌شود.
چانشینی مقام پادشاهی به نزدیک‌ترین خویشاوند نسبی، بدون هرگونه تبعیض و بر اساس تقدم نسل و ترتیب تولد واگذار می‌شود، مشروط بر آنکه فرد واجد شرایط قانونی از جمله سلامت روانی و پایبندی به قانون اساسی باشد.
اصل یکصد و یازدهم: نایب‌السلطنه موقت
[ویرایش | ویرایش مبدأ]در صورت بروز مانع طولانی مدت و یا دایمی از جمله غیبت، بیماری یا ناتوانی پادشاه در انجام وظایف رسمی، نایب‌السلطنه‌ی پیشنهادی این نهاد شروع به فعالیت خواهد کرد.
نایب‌السلطنه توسط شورای پادشاهی در زمان فعالیت رسمی پادشاه پس از تاج‌گذاری مقرر می‌شود.
اختیارات نایب‌السلطنه محدود به وظایف تشریفاتی پادشاه بوده و تا بازگشت یا تعیین جانشین رسمی ادامه دارد.
تبصره: دولت با تصویب ۹۰٪ مجلس ملی می‌تواند این نایب‌السطلنه‌ی موقت را رد و فرد جدیدی را پیشنهاد دهد. رای مجلس ملی باید بر اساس قانون باشد.
اصل یکصد و دوازدهم: خاندان سلطنتی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]اعضای خاندان سلطنتی تابع قوانین کشورند و از مصونیت خاصی جز در حدود وظایف رسمی برخوردار نیستند.
رفتار و هزینه‌های رسمی خاندان سلطنتی باید شفاف و در گزارش سالانه‌ی نهاد پادشاهی منتشر شود.
اصل یکصد و سیزدهم: بودجه و دیوان دربار
[ویرایش | ویرایش مبدأ]بودجه‌ی نهاد پادشاهی در قالب ردیفی مشخص در قانون بودجه‌ی سالانه کشور تصویب می‌شود. این بودجه تحت نظارت دیوان حسابرسی دربار قرار دارد.
دیوان دربار سلطنتی به عنوان واحد اداری مستقل، وظیفه‌ی مدیریت امور تشریفاتی، اموال سلطنتی، و حفظ میراث تاریخی دربار را دارد.
اصل یکصد و چهاردهم: مسوولیت و پاسخ‌گویی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]در صورت نقض آشکار قانون اساسی یا خیانت به کشور، مجلس ملی می‌تواند با رای ۹۰٪ نمایندگان، پیشنهاد تغییر پادشاه را به همه‌پرسی ملی بسپارد.
اصل یکصد و پانزدهم: بازنگری در قانون اساسی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]درخواست بازنگری یا اصلاح در قانون اساسی بر اساس فصل چهاردهم قانون اساسی تنها در صورتی معتبر است که به امضای پادشاه رسیده باشد. بدون امضای او، تقاضا برای بازنگری در قانون اساسی رسمیت ندارد.
پادشاه موظف است از آغاز روند اصلاح یا بازنگری اطمینان حاصل کند که وحدت ملی، تداوم تاریخی کشور و اصول بنیادین قانون اساسی محفوظ بمانند.
اصل جدید
[ویرایش | ویرایش مبدأ] در صورت نیاز به افزودن اصل جدید در این فصل، متن پیشنهادی آن را اینجا اضافه کنید.
|
| فهرست فصل‌های قانون اساسی |
|---|
|
