کرامت انسانی، آزادی، برابری در حقوق پایه، و عدالت اجتماعی اصول بنیادین کشور به شمار میروند.
اصل دوم، همه امکانات خود را برای امور زیر به کار برد:
# ایجاد محیط مساعد برای رشد فضایل اخلاقی بر اساس ایمان و تقوی و مبارزه با کلیه مظاهر فساد و تباهی.
== اصل چهارم: تمامیت ارضی، استقلال و ساختار فدرال ==
# بالا بردن سطح آگاهی های عمومی در همه زمینه ها با استفاده صحیح از مطبوعات و رسانه های گروهی و وسایل دیگر.
کشور واحد، مستقل و غیرقابل تجزیه است.
# آموزش و پرورش و تربیت بدنی رایگان برای همه در تمام سطوح، و تسهیل و تعمیم آموزش عالی.
# تقویت روح بررسی و تتبع و ابتکار در تمام زمینه های علمی، فنی، فرهنگی و اسلامی از طریق تأسیس مراکز تحقیق و تشویق محققان.
# طرد کامل استعمار و جلوگیری از نفوذ اجانب.
# محو هر گونه استبداد و خودکامگی و انحصارطلبی.
# تأمین آزادیهای سیاسی و اجتماعی در حدود قانون.
# مشارکت عامه مردم در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خویش.
# رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه، در تمام زمینه های مادی و معنوی.
# ایجاد نظام اداری صحیح و حذف تشکیلات غیر ضرور.
# تقویت کامل بنیه دفاع ملی از طریق آموزش نظامی عمومی برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی و نظام اسلامی کشور.
# پی ریزی اقتصادی صحیح و عادلانه بر طبق ضوابط اسلامی جهت ایجاد رفاه و رفع فقر و برطرف ساختن هر نوع محرومیت در زمینه های تغذیه و مسکن و کار و بهداشت و تعمیم بیمه.
# تأمین خودکفایی در علوم و فنون و صنعت و کشاورزی و امور نظامی و مانند اینها.
# تأمین حقوق همه جانبه افراد از زن و مرد و ایجاد امنیت قضایی عادلانه برای همه و تساوی عموم در برابر قانون.
# توسعه و تحکیم برادری اسلامی و تعاون عمومی بین همه مردم.
# تنظیم سیاست خارجی کشور بر اساس معیارهای اسلام، تعهد برادرانه نسبت به همه مسلمانان و حمایت بی دریغ از مستضعفان جهان.
== اصل چهارم ==
نظام سیاسی بر پایه ساختار '''فدرالی''' سامان مییابد؛ بدین معنا که ایالات/استانها در چارچوب قانون اساسی دارای خودگردانی و اختیارات ویژه در امور داخلی، فرهنگی، اقتصادی و اداری خویش هستند.
کلیه قوانین و مقررات مدنی، جزایی، مالی، اقتصادی،
اداری، فرهنگی، نظامی، سیاسی و غیر اینها باید بر اساس موازین اسلامی باشد.
این اصل بر اطلاق یا عموم همه اصول قانون اساسی و قوانین و مقررات دیگر
حاکم است و تشخیص این امر بر عهده فقهای شورای نگهبان است.
== اصل پنجم ==
امور کلان همچون سیاست خارجی، دفاع ملی، واحد پول، تابعیت و حفظ تمامیت ارضی در اختیار دولت مرکزی است.
در زمان غیب حضرت ولی عصر "عجل الله تعالی فرجه" در جمهوری
اسلامی ایران ولایت امر و امامت امت بر عهده فقیه عادل و با
تقوی، آگاه به زمان، شجاع، مدیر و مدبر است که طبق اصل یکصد و هفتم
هیچ ایالت یا واحد فدرال حق جدایی یا سلب حاکمیت ملی را ندارد، اما در چارچوب قانون اساسی میتواند بر ادارهی داخلی خویش استقلال داشته باشد.
فرجه، در جمهوری اسلامی ایران ولایت امر و امامت امت بر عهده فقیه عادل
و با تقوی، آگاه به زمان، شجاع، مدیر و مدبر است، که اکثریت مردم او را
به رهبری شناخته و پذیرفته باشند و در صورتی که هیچ فقیهی دارای چنین
اکثریتی نباشد رهبر یا شورای رهبری مرکب از فقهای واجد شرایط بالا طبق اصل
یکصد و هفتم عهده دار آن می گردد.''
== اصل ششم ==
== اصل پنجم: بیطرفی دولت نسبت به عقاید و ایدیولوژیها ==
در جمهوری اسلامی ایران امور کشور باید به اتکاء آراء عمومی اداره
دولت در برابر تمام باورها، مذاهب و دیدگاهها بیطرف است و هیچ عقیدهای را بر دیگری برتر نمیداند. اصول قانون اساسی بر اساس حقوق بنیادین بنا شده و عقاید مذهبی و ایدیولوژیک در آن جایی ندارد.
شود از راه انتخابات: انتخاب رئیس جمهور، نمایندگان مجلس شورای اسلامی،
اعضاءی شوراها و نظایر اینها، یا از راه همه پرسی در مواردی که در اصول
نظام سیاسی بر پایه ساختار فدرالی سامان مییابد؛ بدین معنا که ایالات/استانها در چارچوب قانون اساسی دارای خودگردانی و اختیارات ویژه در امور داخلی، فرهنگی، اقتصادی و اداری خویش هستند.
امور کلان همچون سیاست خارجی، دفاع ملی، واحد پول، تابعیت و حفظ تمامیت ارضی در اختیار دولت مرکزی است.
هیچ ایالت یا واحد فدرال حق جدایی یا سلب حاکمیت ملی را ندارد، اما در چارچوب قانون اساسی میتواند بر ادارهی داخلی خویش استقلال داشته باشد.
اصل پنجم: بیطرفی دولت نسبت به عقاید و ایدیولوژیها
دولت در برابر تمام باورها، مذاهب و دیدگاهها بیطرف است و هیچ عقیدهای را بر دیگری برتر نمیداند. اصول قانون اساسی بر اساس حقوق بنیادین بنا شده و عقاید مذهبی و ایدیولوژیک در آن جایی ندارد.