{{قانون اساسی}}{{فهرست الگوهای پیامی/پاکسازی}}{{فصل قانون اساسی}}
جمهور اسلامی، نظامی است بر پایه ایمان به:
# خدای یکتا ( لااله الاالله ) و اختصاص حاکمیت و تشریع به او و لزوم تسلیم در برابر امر او.
== اصل اول: سامانهی سیاسی ==
# وحی الهی و نقش بنیادی آن در بیان قوانین.
قدرت و مشروعیت سیاسی از مردم سرچشمه میگیرد. شاه و مردم در پیوندی متقابل، پشتیبان یکدیگر بوده و برای تعالی و پیشرفت کشور همکاری میکنند.
# معاد و نقش سازنده آن در سیر تکاملی انسان به سوی خدا.
# عدل خدا در خلقت و تشریع.
# امامت و رهبری مستمر و نقش اساسی آن در تداوم انقلاب اسلام.
# کرامت و ارزش والای انسان و آزادی توام با مسئولیت او در برابر خدا، که از راه : الف - اجتهاد مستمر فقهای جامع الشرایط بر اساس کتاب و سنت معصومین سلام الله علیهم اجمعین، ب - استفاده از علوم و فنون و تجارب پیشرفته بشری و تلاش در پیشبرد آنها، ج - نفی هر گونه ستمگری و ستم کشی و سلطه گری و سلطه پذیری، قسط و عدل و استقلال سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و همبستگی ملی را تأمین می کند.
حکومت، شاهنشاهی مشروطه و مبتنی بر اصول دموکراسی مدرن است. خواست اکثریت مردم اساس تصمیمگیری است، با تضمین کامل حقوق اقلیت.
اصل دوم، همه امکانات خود را برای امور زیر به کار برد:
# ایجاد محیط مساعد برای رشد فضایل اخلاقی بر اساس ایمان و تقوی و مبارزه با کلیه مظاهر فساد و تباهی.
== اصل سوم: ارزشهای بنیادی ==
# بالا بردن سطح آگاهی های عمومی در همه زمینه ها با استفاده صحیح از مطبوعات و رسانه های گروهی و وسایل دیگر.
کرامت انسانی، آزادی، برابری در حقوق پایه، و عدالت اجتماعی اصول بنیادین کشور به شمار میروند.
# آموزش و پرورش و تربیت بدنی رایگان برای همه در تمام سطوح، و تسهیل و تعمیم آموزش عالی.
# تقویت روح بررسی و تتبع و ابتکار در تمام زمینه های علمی، فنی، فرهنگی و اسلامی از طریق تأسیس مراکز تحقیق و تشویق محققان.
# طرد کامل استعمار و جلوگیری از نفوذ اجانب.
# محو هر گونه استبداد و خودکامگی و انحصارطلبی.
# تأمین آزادیهای سیاسی و اجتماعی در حدود قانون.
# مشارکت عامه مردم در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خویش.
# رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه، در تمام زمینه های مادی و معنوی.
# ایجاد نظام اداری صحیح و حذف تشکیلات غیر ضرور.
# تقویت کامل بنیه دفاع ملی از طریق آموزش نظامی عمومی برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی و نظام اسلامی کشور.
# پی ریزی اقتصادی صحیح و عادلانه بر طبق ضوابط اسلامی جهت ایجاد رفاه و رفع فقر و برطرف ساختن هر نوع محرومیت در زمینه های تغذیه و مسکن و کار و بهداشت و تعمیم بیمه.
# تأمین خودکفایی در علوم و فنون و صنعت و کشاورزی و امور نظامی و مانند اینها.
# تأمین حقوق همه جانبه افراد از زن و مرد و ایجاد امنیت قضایی عادلانه برای همه و تساوی عموم در برابر قانون.
# توسعه و تحکیم برادری اسلامی و تعاون عمومی بین همه مردم.
# تنظیم سیاست خارجی کشور بر اساس معیارهای اسلام، تعهد برادرانه نسبت به همه مسلمانان و حمایت بی دریغ از مستضعفان جهان.
== اصل چهارم ==
== اصل چهارم: تمامیت ارضی، استقلال و ساختار فدرال ==
کلیه قوانین و مقررات مدنی، جزایی، مالی، اقتصادی،
کشور واحد، مستقل و غیرقابل تجزیه است.
اداری، فرهنگی، نظامی، سیاسی و غیر اینها باید بر اساس موازین اسلامی باشد.
این اصل بر اطلاق یا عموم همه اصول قانون اساسی و قوانین و مقررات دیگر
حاکم است و تشخیص این امر بر عهده فقهای شورای نگهبان است.
== اصل پنجم ==
نظام سیاسی بر پایه ساختار '''فدرالی''' سامان مییابد؛ بدین معنا که ایالات/استانها در چارچوب قانون اساسی دارای خودگردانی و اختیارات ویژه در امور داخلی، فرهنگی، اقتصادی و اداری خویش هستند.
در زمان غیب حضرت ولی عصر "عجل الله تعالی فرجه" در جمهوری
اسلامی ایران ولایت امر و امامت امت بر عهده فقیه عادل و با
تقوی، آگاه به زمان، شجاع، مدیر و مدبر است که طبق اصل یکصد و هفتم
دولت در برابر تمام باورها، مذاهب و دیدگاهها بیطرف است و هیچ عقیدهای را بر دیگری برتر نمیداند. اصول قانون اساسی بر اساس حقوق بنیادین بنا شده و عقاید مذهبی و ایدیولوژیک در آن جایی ندارد.
نظام سیاسی بر پایه ساختار فدرالی سامان مییابد؛ بدین معنا که ایالات/استانها در چارچوب قانون اساسی دارای خودگردانی و اختیارات ویژه در امور داخلی، فرهنگی، اقتصادی و اداری خویش هستند.
امور کلان همچون سیاست خارجی، دفاع ملی، واحد پول، تابعیت و حفظ تمامیت ارضی در اختیار دولت مرکزی است.
هیچ ایالت یا واحد فدرال حق جدایی یا سلب حاکمیت ملی را ندارد، اما در چارچوب قانون اساسی میتواند بر ادارهی داخلی خویش استقلال داشته باشد.
اصل پنجم: بیطرفی دولت نسبت به عقاید و ایدیولوژیها
دولت در برابر تمام باورها، مذاهب و دیدگاهها بیطرف است و هیچ عقیدهای را بر دیگری برتر نمیداند. اصول قانون اساسی بر اساس حقوق بنیادین بنا شده و عقاید مذهبی و ایدیولوژیک در آن جایی ندارد.